Kompas-compenseerschijf beschermd monument
Geplaatst: 20/02/2010
De kompas-compenseerschijf op Vliegbasis Gilze-Rijen is door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangewezen als beschermd monument. Dit heeft de gemeente Gilze en Rijen afgelopen week laten weten.
In 1940 bouwde de Duitse bezetter een Flugzeug Kompass Kompensierscheibe (kompas-compenseerschijf voor vliegtuigen). Dit cirkelvormige bouwsel bestaat uit een gemetselde bakstenen put van circa 3 meter diep met een doorsnee van 15 meter. In de put is een houten stellage aangebracht met daarbovenop de draaischijf. De bovenzijde van de schijf en de rand van de put lopen gelijk met het maaiveld. Het geheel kon 360 graden draaien en diende voor de herijking van vliegtuigkompassen. Door een vliegtuig op de schijf te plaatsen en deze te draaien kon men het kompas in het toestel kalibreren. Naast hout zijn voor het platform niet-magnetische metalen toegepast voor de raderen van het draaimechanisme. Onderin de put bevindt zich de machinekamer. Verder is de schijf voorzien van een schuin oplopende slee en enkele meetinstrumenten. De rand van de put heeft een schaalverdeling in booggraden.
De minister stelt in het besluit, dat de kompas-compenseerschijf van algemeen belang is. Het heeft een cultuurhistorische waarde als getuigenis van militair erfgoed, vooral uit de periode van de Tweede Wereldoorlog. Tevens heeft het bouwsel kunsthistorische waarde vanwege de bijzondere technische constructie die nodig was voor de herijking van de kompassen. Mede doordat het object steeds onder water is blijven staan, is het goed geconserveerd gebleven.
Bron: Defensie & Gemeente Gilze-Rijen
