Vliegbasis Gilze-Rijen

Artikelindex

Met de komst van de nieuwe helikoptertypen is de oude vertrouwde Alouette III helikopter zo goed als verdwenen uit het luchtmacht inventaris. Momenteel zijn nog slechts vier toestellen operationeel. De Alouette III-helikopter is sinds 1964 in dienst en hiermee het langst dienende toestel in de historie van de Koninklijke Luchtmacht.

Foto: Eric Vorstenbosch / DefensieDe taakstelling voor deze helikopter is de laatste jaren sterk veranderd. Werd de Alouette voorheen nog ingezet bij verschillende vredesoperaties (Cambodja, Turkije, Bosnië), op dit moment bestaat de hoofdtaak van de Alouette III uit het uitvoeren van VIP-vluchten, Royal Flights en foto- en calibratievluchten.

De Alouettes zijn ingedeeld bij het 300 Squadron en opereren vanaf september 2008 vanaf de vliegbasis Gilze-Rijen.


Achtergronden

De Aérospatiale Alouette III is een lichte eenmotorige helikopter, oorspronkelijk geproduceerd door de Franse firma Sud-Aviation (later Aérospatiale en nu de Eurocopter Group). Eén van de kenmerken van het toestel is het karakteristieke metalige geluid dat hij tijdens de vlucht produceert. Een ander kenmerk van van de Alouette III is de in de romp overlopende ovaalvormige glazen cockpit. Deze constructie maakt van de Alouette III één van de helikopters met het beste uitzicht.

Foto: Ad VercruijsseDe Alouette III is voortgekomen uit de Alouette II. Het prototype van de Alouette III was de SE-3160, die in februari 1959 voor het eerst vloog. Vanaf 1969 kwam de verbeterde SA-316B beschikbaar. Deze versie had een sterkere transmissie en een hoger maximum startgewicht, maar had nog steeds dezelfde Turboméca Artouste asturbinemotor met een vermogen van 550 pk, die al in het prototype werd gebruikt. Deze motor behield zijn volledige vermogen tot een vlieghoogte van 5000 meter. In begin zeventiger jaren kwam de SA-319B in productie, die was uitgerust met een andere motor, de Astazou XIV, die minder brandstof verbruikte en een vermogen van 660 pk had. De Alouette III is de succesvolste van de Alouette-helikopterfamilie. De productie van de Alouette III eindigde in 1979, na een totale productie van 1480 stuks; hierbij zijn de bijna 500 onder licentie geproduceerde toesellen in India en Roemenië niet inbegrepen.

Tussen 1964 en 1969 werden 77 helikopters van het type SE-3160 geleverd aan de toenmalige Groep Lichte Vliegtuigen van de Koninklijke Landmacht. Hiervan werden er 27 geassembleerd door de N.V. Lichtwerk in Hoogeveen. Deze helikopters vervingen de verouderde Hiller H-23B’s en werden gelegerd op de Vliegbasis Deelen bij het 300 Squadron en op de Vliegbasis Soesterberg bij het 298 Squadron. Alle Nederlandse Alouettes waren aanvankelijk egaal donkergroen geschilderd, maar vanaf 1982 werd een zwart-bruin camouflageschema ingevoerd.

Vijf van de 77 Alouettes waren eigendom van de Koninklijke Luchtmacht ter vervanging van de gedateerde Alouette II's die vanaf 1959 werden gebruikt voor Search and Rescue (SAR)-taken. Deze SAR-Alouette III's kregen opblaasbare drijvers onder de skids en aan de romp en een lier om drenkelingen uit zee te takelen. De groene beschildering werd aangevuld met een reflecterende signaalkleur op de neus, de achterzijde van de romp en de verticale staartvlakken en de letters 'RESCUE' in witte letters. De SAR helikopters vanaf de Vliegbasis Leeuwarden en Terschelling, waar ze klaarstonden om eventueel in zee gestorte vliegers op te vissen. Dit gebeurde door de Foto: Erik Frikke
jaren heen geregeld omdat Terschelling vroeger het luchtmacht oefenterrein Jackpot Range (Noordsvaarder) lag en op Vlieland de Cornfield Range (Vliehors).

De Nederlandse Alouettes kregen internationale bekendheid door het demonstratieteam 'The Grasshoppers' dat tussen 1973 en 1995 het publiek in binnen- en buitenland charmeerde met een buitengewoon spectaculaire show. Vijf Alouettes werden aanvankelijk wit zwart gestreept geverfd maar later werd het bekende rood wit blauw patroon geintroduceerd.

Nu zijn er nog slechts vier exemplaren over. Een groot deel van de Alouette III helikopters (30 stuks) werd terugverkocht aan Eurocopter in verband met de aankoop van de Cougar. Daarnaast zijn er exemplaren verkocht aan civiele partijen, musea, technische scholen en de luchtmachten van Tsjaad, Malta en Pakistan. De overgebleven toestellen zijn na groot onderhoud in Zwitserland donkerblauw geschilderd en zijn op de SA-316B standaard gebracht. Vergeleken met de SE3160 hebben ze nu een speciaal versterkte transmissie, die een maximum startgewicht van 2200 kg mogelijk maakt. Ook werd de constructie versterkt en beschikken de cockpits over kogelwerend glas. De vier toestellen vormen als de Royal Flight/VIP Flight één van de transportmogelijkheden van het Koninklijk Huis, de ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders.


Operationele inzet

De Alouettes zijn met name in de jaren negentig actief ingezet. Zo werd aansluitend op de Golfoorlog in 1991 een periode gevlogen voor de hulp aan Koerden op de grens van Noord-Irak en Turkije. Tijdens deze humanitaire VN-operatie Provide Comfort werden drie Alouette-helikopters en personeel van het 298 squadron ingezet ter assistentie van het 11e Genie Hulpbataljon van de Koninklijke Landmacht. De belangrijkste opdrachten voor de Alouettes waren liaisonopdrachten door het hele gebied in Irak dat werd bezet door eenheden van de geallieerde 'Joint Task Force'. Verder werden er pendelvluchten gemaakt tussen het provisorische Amerikaanse Foto: Defensie
vliegveld bij Silopi en Diyarbakir in Zuid-Oost Turkije. Ook werden er veel vlieguren gemaakt voor Artsen zonder Grenzen dat van meet af aan in de bergkampen actief was.

Daarna volgden nog de European Community Monitoring Missions in het voormalige Joegoslavië en VN-taken in Cambodja in het kader van UNTAC. Voor de monitoring-missies van de Europese Gemeenschap vervoerden drie Alouettes teams met EG-diplomaten die moesten toezien op de naleving van het zogenoemde akkoord van Brioni (1991). Dat akkoord voorzag onder meer in een staakt-het-vuren tussen Slovenië, Kroatië en de Federale Republiek van Joegoslavië. Er gingen begin jaren negentig ook Alouettes naar Cambodja. Aanvankelijk drie en daarna vier Alouettes ondersteunden daar een 750 man sterk Nederlands Mariniersbataljon. De Alouettes volbrachten in Cambodja zo'n 1.845 opdrachten en maakten 2.580 vlieguren vol.

De Alouettes verzorgden daarnaast ook VIP-transport en vluchten voor het Koninklijk Huis. Tot slot volgden nog uitzendingen naar Bosnië ten behoeve van de IFOR-vredesmacht.


Technische specificaties

Afmetingen : lengte 10.17 meter
hoogte 2.97 meter
rotordiameter 11.00 meter
Motoren : Turbomeca IIIBI
Vermogen 500 pk
Gewicht : maximaal 2.100 kg
Snelheid : maximaal 210 km/uur
Vliegbereik : 505 km
Plafond : 6500 meter
Kleur : Royal blauw
Passagiers : drie à vierAlouette III

Registraties

Onderstaand volgt een overzicht van alle registratienummers met vervolgens de fabrieksregistratie, type-aanduiding, constructienummer, datum in dienst, datum uit dienst en eventuele opmerkingen. Aanvullingen en/of correcties zijn welkom op dhc@gras-spotters.nl.

registratie fabrieksreg. type c/n in dienst uit dienst opmerking
A-177 F-.... SE3160 1177 09.03.64 20.03.97 verkocht civiele markt
A-208 F-.... SE3160 1208 24.06.64 31.10.96 verkocht civiele markt
A-209 F-.... SE3160 1209 26.06.64 27.07.96 verkocht Malta
A-217 F-.... SE3160 1217 28.09.64 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-218 F-.... SE3160 1218 30.09.64 31.10.96 verkocht civiele markt
A-226 F-.... SE3160 1226 03.11.64 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-227 F-.... SE3160 1227 02.11.64 27.06.96 verkocht civiele markt
A-235 F-.... SE3160 1235 21.12.64 22.01.97 verkocht civiele markt
A-236 F-.... SE3160 1236 01.12.64 28.08.75 verongelukt
A-246 F-.... SE3160 1246 26.01.65 23.06.98 verkocht civiele markt
A-247 F-.... SA316B 1247 26.01.65 active  
A-253 F-.... SE3160 1253 10.02.65 22.03.00 i/a Gilze-Rijen
A-254 F-.... SE3160 1254 16.02.65 08.02.80 verongelukt
A-260 F-.... SE3160 1260 04.03.65 16.06.98 i/a De Kooy
A-261 F-.... SE3160 1261 08.03.65 16.06.98 i/a VTOC Amsterdam
A-266 F-.... SE3160 1266 10.03.65 09.08.94 verkocht Pakistan
A-267 F-.... SE3160 1267 10.03.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-274 F-.... SE3160 1274 01.04.65 02.03.67 verongelukt
A-275 F-.... SA316B 1275 28.04.65 active  
A-281 F-.... SE3160 1281 19.05.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-282 F-.... SE3160 1282 24.05.65 17.05.70 verongelukt
A-292 F-.... SA316B 1292 05.07.65 active  
A-293 F-.... SE3160 1293 29.06.65 02.12.94 i/a ROC Schiphol
A-301 F-.... SA316B 1301 04.08.65 active  
A-302 F-.... SE3160 1302 04.08.65 25.01.95 verkocht Tsjaad
A-307 F-.... SE3160 1307 23.09.65 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-319 F-.... SE3160 1319 27.10.65 22.07.93 i/a Gilze-Rijen
A-324 F-.... SE3160 1324 12.11.65 10.07.96 ingeruild Eurocopter
A-336 F-.... SE3160 1336 24.12.65 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-342 F-.... SE3160 1342 20.01.66 25.01.95 verkocht Tsjaad
A-343 F-.... SE3160 1343 21.01.66 08.10.96 i/a Soesterberg??
A-350 F-.... SE3160 1350 17.03.66 01.11.97 verkocht civiele markt
A-351 F-.... SE3160 1351 15.03.66 01.10.90 verongelukt
A-366 F-.... SE3160 1366 27.04.66 10.01.95 i/a Gilze-Rijen
A-374 F-.... SE3160 1374 03.06.66 06.08.96 ingeruild Eurocopter
A-382 F-.... SE3160 1382 05.07.66 13.08.70 verongelukt
A-383 F-.... SE3160 1383 04.07.66 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-390 F-.... SE3160 1390 19.07.66 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-391 F-.... SE3160 1391 13.07.66 22.07.93 storage Gilze-Rijen
A-398 F-.... SE3160 1398 13.09.66 31.10.96 verkocht civiele markt
A-399 F-.... SE3160 1399 26.09.66 27.09.96 verkocht Malta
A-406 F-.... SE3160 1406 28.10.66 30.03.84 verongelukt
A-407 F-.... SE3160 1407 20.10.66 06.08.96 ingeruild Eurocopter
A-414 F-.... SE3160 1414 16.12.66 01.05.95 ingeruild Eurocopter
A-415 F-.... SE3160 1415 16.12.66 30.07.70 verongelukt
A-451 - SE3160 1451 16.10.67 01.11.97 verkocht civiele markt
A-452 - SE3160 1452 10.11.67 23.07.96 ingeruild Eurocopter
A-453 - SE3160 1453 10.11.67 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-464 - SE3160 1464 16.12.67 16.07.96 ingeruild Eurocopter
A-465 - SE3160 1465 02.02.68 23.01.96 pres. MLM Soesterberg
A-470 - SE3160 1470 27.12.67 29.07.88 verongelukt
A-471 - SE3160 1471 07.02.68 06.07.97 verkocht civiele markt
A-482 - SE3160 1482 08.03.68 26.07.96 verkocht civiele markt
A-483 - SE3160 1483 14.03.68 22.01.97 verkocht civiele markt
A-488 - SE3160 1488 17.04.68 22.01.97 verkocht civiele markt
A-489 - SE3160 1489 22.04.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-494 - SE3160 1494 03.05.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-495 - SE3160 1495 07.06.68 12.03.97 verkocht civiele markt
A-499 - SE3160 1499 21.06.68 27.06.96 verkocht civiele markt
A-500 - SE3160 1500 05.08.68 01.07.97 verkocht civiele markt
A-514 - SE3160 1514 16.10.68 31.10.96 verkocht civiele markt
A-515 - SE3160 1515 16.10.68 20.03.97 verkocht civiele markt
A-521 - SE3160 1521 11.12.68 01.11.97 verkocht civiele markt
A-522 - SE3160 1522 17.12.68 12.12.97 i/a VTOC Schiphol Oost
A-528 - SE3160 1528 20.12.68 29.07.96 verkocht civiele markt
A-529 - SE3160 1529 21.02.69 29.07.96 verkocht civiele markt
A-535 - SE3160 1535 21.03.69 07.10.96 verkocht civiele markt
A-536 - SE3160 1536 21.03.69 10.07.96 ingeruild Eurocopter
A-542 - SE3160 1542 31.03.69 20.03.97 verkocht civiele markt
A-543 - SE3160 1543 08.04.69 20.03.84 verongelukt
A-549 - SE3160 1549 08.04.69 05.07.96 verkocht civiele markt
A-550 - SE3160 1550 08.07.69 05.07.96 verkocht civiele markt
             
H-08 F-.... SE3160 1308 14.02.66 08.10.71 verongelukt
H-20 F-.... SE3160 1320 18.02.66 13.12.93 pres. MLM Soesterberg
H-67 F-.... SE3160 1367 06.05.66 10.08.94 verkocht Pakistan
H-75 F-.... SE3160 1375 10.06.66 10.08.94 verkocht Pakistan
H-81 F-.... SE3160 1381 08.07.66 09.08.94 verkocht Pakistan

Actueel

4355-Chinook-Richard-van-Tilborg

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws van en over Vliegbasis Gilze-Rijen.

Ga naar Actueel ►

Wrecks & relics

wrecks and relics

Op de vliegbasis Gilze-Rijen zijn een aantal wrecks & relics verzameld. Bekijk o.a. de opgeslagen toestellen.

Ga naar Wrecks & relics ►

Overige gebruikers

overige gebruikers

Bezoek de Bergingsdienst of het VOTC die o.a. verantwoordelijk is voor combat en watersurvival training.

Ga naar Overige gebruikers ►

Deployments (historie)

deplyoments historie

Van 1977 t/m 1993 was de vliegbasis Gilze-Rijen gastheer voor zeven deployments voor de USAF.

Ga naar deployments ►

Scanner info

scannerinfo

Bekijk de frequenties van vliegbasis Gilze-Rijen en callsigns bij de DHC en de helikopters.

Ga naar Scannerinfo ►

Historie

historie

Lees over het ontstaan van de vliegbasis, WO II, de bevrijding en de komst van de straaljagers.

Ga naar Historie ►

Nieuwsbrief ontvangen?